Netanyahu ve Trump, İran krizi ve ikili ilişkileri masaya yatırmak için Beyaz Saray’da buluşuyor
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 28 Şubat'ta İran'a ortak saldırı başlatmalarından bu yana ABD Başkanı Donald Trump ile ilk kez yüz yüze görüşecek. 28 Temmuz Salı günü Beyaz Saray'da görüşecek olan ikili, savaş konusunda kamuoyuna yansıyan şekilde görüş ayrılıkları yaşamıştı.Görüşmede, Washington'ın İran ile müzakerelere bir şans vermek istediğini söylemesi nedeniyle, İran savaşının ana gündem maddesi olması bekleniyor.Son olarak Trump, İran ile üç gündür çatışmalara ara verilmesinin ardından, Tahran'la "çok dostane müzakereler yürütüldüğünü" söyledi.27 Temmuz Pazartesi günü Air Force One uçağında gazetecilere verdiği demeçte, "Bir şeylerin gerçekleşmesi için iyi bir ihtimal olduğunu düşünüyorum" dedi.Tahran ise ABD ile doğrudan müzakereler yürütüldüğü bilgisini reddetti.Trump bu açıklamanın hemen öncesinde diplomatik çabaların Ortadoğu'daki krize hızla çözüm getirmemesi halinde ABD'nin İran'a karşı bir kez daha "güçlü askeri harekata" döneceği uyarısında bulunmuştu.İsrail, Nisan ayında ilan edilen ateşkesin çökmesinin ardından bu ayın başlarında yeniden alevlenen ABD ile İran arasındaki son çatışmalara katılmadı.Bu görüşme, Trump'ın 20 Ocak 2025'te yemin ederek ikinci kez ABD başkanlık koltuğuna dönmesinden bu yana iki lider arasındaki sekizinci buluşma olacak.Netanyahu, 27 Temmuz Pazartesi günü İsrail'den ayrılmadan önce, "Gündemdeki tüm konuları, her şeyden önce İran'ı ele alacağız. Doğal olarak hedefimiz güvenliğimizi korumak ve aynı zamanda etrafımızdaki barış çemberini genişletmek" dedi.Trump ile Netanyahu arasındaki ilişkiler, İran ile ateşkes müzakerelerinin yürütüldüğü Nisan ayında en düşük seviyelerinden birine geriledi ve Trump, İsrailli müttefiki hakkında öfkeli açıklamalar yaptı.Trump daha sonra bir röportajında Netanyahu'yu "çok zor bir adam" olarak nitelendirdi.Netanyahu ise gerginliği "taktiksel anlaşmazlıklar" olarak nitelendirdi ve Trump ile İran savaşının hedefleri konusunda aynı çizgide olduklarını söyledi.
Trump ve Netanyahu neden şimdi buluşuyor?Netanyahu'nun ziyaretinin zamanlaması, 11 Temmuz'da hayatını kaybeden Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham'ın cenaze törenine denk geliyor.İsrail Başbakanlık ofisinin açıklamasına göre Netanyahu Pazartesi akşamı Washington'da, Senatör Graham onuruna düzenlenen özel bir anma yemeğine katıldı.Netanyahu'nun ayrıca Salı günü Graham için düzenlenecek anma törenine katılması da planlandı.Graham, İran'la savaş da dahil olmak üzere hem iç hem de dış politika konularında Trump'ın yakın müttefiklerinden ve İsrail'in sadık destekçilerindendi.İsrail Başbakanı Graham'ı anma mesajında, "Lindsey, İsrail ve Amerika'nın güvenliğinin birbirinden ayrılamaz olduğunu anlamıştı" demişti.Masada İran dışında hangi konular var?Salı günü liderlerin, İsrail ile Lübnan arasında geçen ay imzalanan ve ABD tarafından desteklenen çerçeve anlaşmanın uygulanışını ele almaları da bekleniyor. Anlaşmanın sahadaki uygulanmasında sorunlar yaşanıyor.Görüşmede ayrıca Gazze'ye de değinilmesi bekleniyor. 7 Ekim saldırılarının ardından İsrail'in büyük yıkıma uğrattığı Filistin topraklarının yeniden inşasını başlatmaya yönelik diplomatik çabalar şu anda durma noktasında.İsrail ile Hamas arasındaki savaşın başlamasının üzerinden yaklaşık üç yıl geçmiş olmasına rağmen Gazze'deki insani durum vahametini koruyor ve İsrail, Hamas militanı olmakla suçladığı kişileri düzenli olarak hedef almayı sürdürüyor.ABD'nin Türkiye'ye F-35 satışı gündeme gelmesi muhtemel bir diğer konu.Trump yakın zamanda Türkiye'ye F-35 savaş uçakları satılmasının değerlendirileceğini vurgulamıştı. Netanyahu, sözleriyle, bu satışa karşı çıkmıştı.İsrail Başbakanı'nın ABD'nin Türkiye'ye F-35 satışına karşı çıkması konusunda ise Trump 27 Temmuz'da bir gazetecinin sorusu üzerine, "Kimse bana kime neyi satıp satmamamız gerektiğini söyleyemez" demişti.Türkiye Rusya'dan S-400 füzeleri alması nedeniyle 2019'da F-35 programından çıkarılmıştı.Netanyahu'nun ziyareti, İsrail'deki genel seçimlerden üç ay önce gerçekleşiyor.Son anketler Netanyahu'nun geride olduğunu gösterirken, hükümetin Hamas'ın 7 Ekim 2023'te İsrail'e düzenlediği ve Gazze savaşını tetikleyen saldırıyı önleyememesi nedeniyle kamuoyundaki öfke hala sürüyor.Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisinde yapay zekadan yararlandık. Yayınlanmadan önce çeviriyi bir BBC gazetecisi kontrol etti.
